Në një transformim që simbolikisht shënon kalimin nga e kaluara industriale drejt një të ardhmeje të gjelbër, hapësirat e Korporata Energjetike e Kosovës pritet të kthehen në një nga projektet më të rëndësishme të energjisë së pastër në vend. Aty ku për dekada janë depozituar mbetje të industrisë së rëndë, do të ndërtohet për herë të parë një park solar me kapacitet minimal prej 100 MW.
Ky projekt, me një vlerë totale prej rreth 103 milionë eurosh, tashmë ka siguruar financimin e plotë, duke përfshirë marrëveshje kredie me Banka Evropiane për Investime, si dhe mbështetje nga institucione të tjera financiare ndërkombëtare dhe Bashkimi Evropian. Struktura financiare e projektit përfshin kredi dhe grante, duke reflektuar rëndësinë strategjike që i jepet tranzicionit energjetik në Kosovë.
Aktualisht, projekti ndodhet në fazën e sigurimit të lejeve të nevojshme për ndërtim. Sipas planifikimeve, kontrata për ndërtim pritet të nënshkruhet brenda këtij viti, ndërsa punimet do të nisin gjatë vitit të ardhshëm. Fillimi i prodhimit të energjisë elektrike është paraparë për vitin 2028.
Përtej dimensionit financiar, ky investim përfaqëson një ndërhyrje të rëndësishme strukturore në sistemin energjetik të Kosovës. Me një prodhim të parashikuar prej rreth 152 GWh në vit, parku solar do të kontribuojë në rritjen e kapaciteteve vendore të prodhimit, duke ulur varësinë nga termocentralet dhe importet e energjisë. Njëkohësisht, pritet të reduktojë emetimet e dioksidit të karbonit për të paktën 140 mijë tonë në vit — një hap i rëndësishëm drejt përmbushjes së objektivave klimatike.
Efektet e projektit nuk kufizohen vetëm në prodhim energjie. Në një zonë si Prishtina dhe Obiliqi, të cilat përballen me nivele të larta të ndotjes së ajrit, ky investim pritet të ketë ndikim të drejtpërdrejtë në përmirësimin e cilësisë së ajrit. Po ashtu, rritja e kapaciteteve prodhuese vendore mund të krijojë kushte për stabilizim të çmimeve dhe përmirësim të shërbimeve për konsumatorët.
Në nivel politik dhe institucional, projekti është përshëndetur si një hap i domosdoshëm drejt diversifikimit të burimeve energjetike. Deputetë të Kuvendit kanë theksuar se orientimi drejt energjisë së gjelbër nuk është më zgjedhje, por nevojë strategjike për sigurinë energjetike dhe zhvillimin ekonomik të vendit.
Nga ana tjetër, ekspertët e ekonomisë dhe energjisë e shohin këtë projekt si pjesë të një sfide më të madhe: krijimin e kapaciteteve të reja prodhuese dhe hapjen e tregut për investime të mëtejshme. Sipas tyre, vetëm përmes një kombinimi të investimeve publike dhe private, Kosova mund të arrijë stabilitet afatgjatë në furnizim dhe çmime të qëndrueshme për qytetarët.
Teknologjikisht, parku do të përbëhet nga panele fotovoltaike që konvertojnë rrezatimin diellor në energji elektrike, një nga format më të pastra dhe më efikase të prodhimit të energjisë. Integrimi i këtij kapaciteti në sistem do të shënojë një hap drejt modernizimit të sektorit energjetik dhe përafrimit me standardet evropiane.
Ky projekt përfaqëson më shumë se një investim energjetik. Ai është një deklaratë drejtimi: nga një ekonomi e varur nga qymyri, drejt një sistemi më të qëndrueshëm, më të pastër dhe më të sigurt për të ardhmen.
