10 ushqime “të dëmshme” që në fakt janë të shëndetshme

Industria e dietave dhe kultura e ushqyerjes së shëndetshme kanë krijuar një listë të gjatë ushqimesh që konsiderohen “të dëmshme”. Shumë prej tyre janë etiketuar si fajtorë për shtimin në peshë, kolesterolin e lartë ose sëmundjet e zemrës, pa baza të mjaftueshme shkencore. Në të vërtetë, shumë nga këto ushqime të “ndaluara” janë jashtëzakonisht ushqyese kur konsumohen me masë dhe në formën e tyre të plotë e të papërpunuar. Studimet më të fundit kanë rikthyer reputacionin e disa prej tyre, duke treguar se mungesa e tyre në dietë mund të na privojë nga lëndë ushqyese të rëndësishme.

Më poshtë janë 10 ushqime që ka kohë konsiderohen të dëmshme, por që në realitet janë të shëndetshme:

1. Vezët e plota
   • Për dekada të tëra, e verdha e vezës u akuzua për kolesterolin e lartë dhe sëmundjet e
     zemrës.
   • Sot, studimet e reja konfirmojnë se konsumi i vezëve nuk lidhet me sëmundjet
     kardiovaskulare në njerëzit e shëndoshë.
   • Vezët janë një burim i jashtëzakonshëm i proteinave, kolinës, vitaminës D dhe
     antioksidantëve si luteina dhe zeaksantina, që mbrojnë sytë.
     
2. Çokollata e zezë
   • Çokollata shpesh shihet si “ëmbëlsirë e dëmshme”, por çokollata e zezë me përmbajtje
     70% kakao e lart është një tjetër histori.
   • Përmban flavonoide që ulin presionin e gjakut dhe përmirësojnë shëndetin e zemrës.
   • Konsumimi i moderuar lidhet me funksion më të mirë trunor dhe gjendje më të mirë
     shpirtërore.
3. Kafja
   • Shpesh fajësohet për ankthin, presionin dhe pagjumësinë, por kafja është një nga
     burimet më të mëdha të antioksidantëve në dietën moderne.
   • Studimet tregojnë se konsumi i moderuar (3-4 filxhanë në ditë) ulë rrezikun e diabetit të
     tipit 2, sëmundjes së Parkinsonit dhe disa kancereve.
   • Çelësi është të mos i shtosh sasi të mëdha sheqeri dhe kremi.
4. Gjalpi
   • Pas dekadash demonizimi, yndyrnat e ngopura natyrale janë rivlerësuar nga shkenca.
   • Gjalpi nga lopë të ushqyera me bar natyral përmban vitamina të tretshme në yndyrë (A,
     D, E, K2) dhe acide yndyrore të dobishme si CLA dhe buterat. Po ashtu, gjalpi bimor.
   • Kur konsumohet me masë është një alternativë natyrale ndaj margarinave të
     përpunuara.
5. Patatet
   • Patatet janë akuzuar padrejtësisht në dietat me pak karbohidrate.
   • Në formën e tyre të plotë (të zier ose pjekur me lëkurë) janë jashtëzakonisht ngopëse
     dhe të pasura me kalium, vitaminë C dhe fibra.
   • Problemi është mënyra e gatimit, psh: patatet e skuqura në vaj të ripërdorur janë shumë
     larg patates së zier apo të pjekur në furrë.

1. Kosi i plotë me yndyrë

• Versionet “light” ose pa yndyrë shpesh përmbajnë sheqer të shtuar për të kompensuar
  shijen.
• Kosi i plotë natyral është i pasur me probiotikë që ndihmojnë tretjen dhe sistemin
  imunitar.
• Konsumi i tij lidhet me peshë trupore më të shëndetshme dhe shëndet më të mirë
  metabolik.

1. Avokado

• Konsiderohet “shumë me yndyrë” nga shumë njerëz që ende numërojnë kalori.
• Por, yndyrnat e avokados janë të pangopura, që ulin kolesterolin LDL dhe mbrojnë
  zemrën.
• Përmban gjithashtu më shumë kalium se bananja dhe është e pasur me më shumë
  fibra.

1. Frutat e thata

• Akuzohen për sasinë e lartë të sheqerit natyral.
• Por, frutat e thata si fiqi, hurmat dhe rrushi i thatë janë të pasura me fibra, hekur dhe
  antioksidantë.
• Një grusht i vogël është një snack ushqyes, shumë më i shëndetshëm se ëmbëlsirat e
  përpunuara.

1. Arrat

• Janë me shumë kalori, prandaj shpesh shmangen nga ata që duan të humbin peshë.
• Megjithatë, studimet tregojnë se konsumi i rregullt i arrave lidhet me peshë më të ulët, jo
  më të lartë. Po ashtu arrat përmbajnë yndyra të mira.
• Trupi nuk thith të gjitha kaloritë e tyre dhe ato ngopin shumë.

1. Ullinjët dhe vaj ulliri

• Edhe pse janë me yndyrë, ato përbëjnë bazën e dietës mesdhetare, një nga më të
  shëndetshmet në botë.
• Vaji i ullirit ekstra i virgjër është i pasur me polifenole dhe antioksidantë anti-inflamatorë.
• Përdorimi i tyre ditor lidhet me reduktim të rrezikut të sëmundjeve të zemrës dhe disa
  kancereve.
  Kategorizimi i ushqimeve si “të dëmshme” ose “të shëndetshme” është shpesh tepër
  thjeshtëzues. Cilësia e ushqimit, mënyra e gatimit dhe sasia janë faktorë shumë më të
  rëndësishëm sesa etiketat. Në vend që të shmangim këto ushqime, duhet të mësojmë t’i
  konsumojmë në formën e tyre më natyrale dhe me masë.
  Një dietë e ekuilibruar nuk përjashton ushqime të tëra — ajo i përfshin ato me ndërgjegje, duke i
  kombinuar me zgjedhje të mira të tjera.